تعطیل اندیشه در ایران : مسئله این است

با نگاهی به آثار سیدجواد طباطبایی

نوشته امید خواجوی 

 

 

 

پاسخ مكتوب دكتر سید جواد طباطبایی به شهروند امروز

ادعانامه علیه روشنفكران

دنباله

برگرفته از ماهنامه شهروند امروز : http://www.shahrvandemrouz.com/content/4583/default.aspx

 

 

 

پاسخ مكتوب دكتر سید جواد طباطبایی به شهروند امروز

ادعانامه علیه روشنفكران

 

حتی پیش از انتشار كتاب «نظریه حكومت قانون در ایران» هم نظریات شما درباره نهضت مشروطه بحث بر‌انگیز شده بود. نظرات شما درباره جایگاه و اهمیت جریان‌های فكری در این كتاب قابل توجه است و محل بحث (و احتمالاً سوءتفاهم). به عنوان اولین سئوال می‌خواستم بپرسم موضع اصلی شما برای تحلیل جنبش مشروطه چیست؟ با خواندن كتاب این برداشت می‌شود كه در نظر شما جنبش مشروطه حركتی در جهت مشروط كردن قدرت و قانون‌مند كردن آن بود تا برقراری دموكراسی. آیا این برداشت درست است؟

 

سید جواد طباطبایی

نشر ثالث سال چاپ: 1387  651 صفحه

"جدال قديم و جديد" بخش اول از جلد نخست مجموعه اى است که قرار است در ۶ مجلد تحت عنوان "تاريخ انديشه سياسى جديد در اروپا" منتشر شود. 

"جدال قدیم و جدید" توسط سیدجواد طباطبایی تألیف شده که در آن نسبت سنت و تجدد و فرایندهای دیالکتیکی بین آنها و از عصر نوزایش تا انقلاب کبیر فرانسه (1789) مورد بحث قرار گرفته است.

کتاب برای اولین بار در سال 1382 توسط نشر نگاه معاصر روانه بازار شد. این کتاب بخشی از پروژه تحقیقاتی است که طباطبایی در سالهای اخیر در مورد تاریخ اندیشه سیاسی در اروپا و ایران در حال انجام است.

همان طور در خاتمه کتاب هم آمده است آنچه مد نظر نویسنده است، نشان دادن جدال قدما و متأخرین بر سر سنت و سربر آوردن اندیشه تجدد از همین جدال هاست. اما شاید مهم ترین انتقاد به رویکرد هلگی و انتزاعی مؤلف کتاب که در دیگر آثار او نیز هویدا است ندیده گرفتن تحولات اقتصادی و اجتماعی است. در واقع طباطبایی رابطه ذهن و عین را برخلاف رویکرد جامعه شناختی، مستقل می داند. به نظر وی اگر قرار شود که اتفاقی بیفتد ابتدا در ذهن و اندیشه است و آن گاه به مناسبات جامعه منتقل می شود.

با توجه به اين که جلد اول نظريه انحطاط ايران در ۵۶۴ صفحه و بخش اول تاريخ انديشه سياسى در اروپا در ۶۴۴ صفحه منتشر شده اند از هم اکنون مى توان حدس زد که گستره تأليف اخير طباطبايى تا کجاست. 

از طباطبايى پيش از اين چهار کتاب مرتبط با موضوعات اخير منتشر شده است: دوگانه «درآمدى فلسفى بر انديشه سياسى در ايران» و «زوال انديشه سياسى در ايران» که در آنها براى اولين بار واژه هايى چون «امتناع انديشه سياسى» را وارد ادبيات خود کرد. چندى بعد دو کتاب ديگر طباطبايى با تکيه بر دو انديشمند مسلمان خواجه نظام الملک و ابن خلدون منتشر شد که در آن مولف نظريه زوال خود را بر اساس طرح اين دو انديشمند توضيح مى دهد.

جواد طباطبايى در اين آثار با اشاره به سير انديشه و فلسفه سياسى در ايران به اين مسئله مى پردازد که چرا و چگونه ساليان دراز (پس از ملاصدراى شيرازى) تمدن اسلامى و ايران نتوانسته فيلسوف پرور شود.

طباطبايى در سير مطالعات خود به مقوله سياست نامه نويسى در تمدن اسلامى نيز اشاره مى کند و از همين منظر موقعيت خواجه نظام الملک را توضيح مى دهد همچنان که با اشاره به انديشه ابن خلدون ريشه هاى پا نگرفتن مفاهيم جديد علوم انسانى غربى در ايران به خصوص علوم اجتماعى مدرن را توضيح مى دهد.

 

http://www.irdiplomacy.ir/index.php?Lang=fa&Page=24&TypeId=4&ArticleId=3434&Action=ArticleBodyView

 

 

 

 

 

 

اطلاعیه

 

طبق اطلاع موسسه پژوهش نخستین جلسه درس های دکتر طباطبایی درباره اندیشه سیاسی سده نوزدهم ساعت ۵ روز چهارشنبه بیستم آبان ماه آغاز خواهد شد.

آدرس : ۱۲۶۰ خیابان ولی عصر تلفن [phone] و ۸۸۷۷۳۸۰۵

پیوند زیر مقدمه بر درس های اندیشه سیاسی است که حامد زارع نوشته است

 

http://gadim-va-jadid.blogfa.com/post-25.aspx

 

اطلاعیه

اطلاع پیدا کردیم که در حالی که دکتر طباطبایی تحت عمل جراحی حساسی قرار داشت مادر او نیز به رحمت ایزدی پیوست. این ضایعه را به خانواده دکتر تسلیت می گوییم و برای خود او آرزوی سلامتی داریم.

اعلام دوره جدید کلاس های دکتر طباطبایی

بزودی دوره جدید کلاس های دکتر طباطبایی در موسسه مطالعات سیاسی و اقتصادی اعلام خواهد شد. گفته می شود که در سال تحصیلی جدید افزون بر ادامه درسگفتارهای درباره تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا گفتارهایی نیز درباره مسائل تاریخ ایران عرضه خواهد شد. اگر این اطلاع درست باشد این نخستین بار است که دکتر طباطبایی از زمان اخراج از دانشگاه در پانزده سال پیش تا کنون حاضر شده است درباره ایران بحث کند. خبر دقیق و زمان تشکیل کلاس ها را به محض دریافت به اطلاع خواهیم رساند.

گزارش سمینار

علي بزرگيان‌

سمينار «مشروطيت ايران از ديدگاه تاريخ ادبي و تاريخ‌نگاري» از سوي موسسه مطالعات سياسي اقتصادي «پرسش» برگزار شد. اين موسسه كه در حال‌ حاضر ميزبان كلاس‌هاي «تاريخ انديشه» سيد‌جواد طباطبايي است، در صد و سومين سالگرد فرمان مشروطه به برگزاري اين همايش مبادرت ورزيد. اين همايش در دو پانل «ادبيات مشروطه» و «تاريخ‌نگاري مشروطه» برگزار شد.

درباره محافظه کاری

به نقل از خردنامه همشهری

اعتراض دکتر جواد طباطبایی به تکثیر و پخش غیرمجاز درسگفتارهایش

دکتر سید جواد طباطبایی در نامه‌ای به معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به تکثیر و پخش غیرمجاز درسگفتارهایش از سوی مؤسسه اندیشه، اعتراض کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، در بخشی از این نامه آمده است: این جانب سید جواد طباطبایی طبق توافقی که با مسئول مؤسسه اندیشه، به عمل آمده بود، از تاریخ مهر ماه 1386، از قرار هفته‌ای یک ‏بار، درسی درباره تاریخ اندیشه سیاسی جدید در اروپا در آن مؤسسه عرضه کرده‌ام. مجموعه این ‏درس‌ها تا اسفند ماه 1388 عرضه شد. یکی از اهداف آن درس‌ها تهیه نسخه‌ای صوتی تصویری برای ‏استفاده دانشجویان رشته‌های علوم انسانی بود. مدیر مؤسسه با موافقت من، و البته با توجه به محدودیت ‏قانونی انتشار لوح‌های تصویری درس‌ها، اجازه داشت نسخه‌هایی از آن درس‌ها را برای استفاده ‏شرکت کنندگان و تنها به تعداد همین شرکت کنندگان که حدود 50 نفر بودند، تهیه و به طور مجانی و ‏از باب آزمایش در اختیار آنان قرار دهد. این کار انجام شد. در نسخه‌های که تهیه شد، به صراحت ‏آمده بود : «این اثر به عنوان ارگان داخلی مؤسه مطالعاتی اندیشه سیاسی و اقتصادی بوده و به ‏تعداد نسخه محدود برای اعضاء و مشترکین مؤسسه تهیه گردیده و هر گونه کپی و انتشار آن غیر ‏قانونی می‌باشد».‏

وی در این نامه افزوده است: اخیراً از طریق برخی از دوستان اطلاع حاصل شد که لوح‌های تصویری بیش از ده دوره درس در ‏سطح وسیعی تکثیر شده .. و ‏به فروش می‌رسد. ..از آن مقام محترم تقاضا می‌نماید دستور فرمایند نسبت به خلافی که از مقررات آن وزارت صورت ‏گرفته بررسی و نسبت به اعمال قانون به مؤسسه اقدام نمایند.